Iva Jovic: Kỷ lục Mỹ mở rộng 2026 và những con số còn thiếu

Đồng hồ trên khán đài sân Arthur Ashe chỉ đến 2 giờ 47 phút khi Iva Jovic giành chiến thắng 7-5, 3-6, 7-5 trước Alex Eala. Cô quỳ xuống sân, và các khán giả Mỹ đứng dậy vỗ tay. Nhưng với tôi, khoảnh khắc đáng chú ý nhất không phải là cú đánh kết thúc, mà là cách Jovic đi bộ về ghế ngồi: khuôn mặt không có nhiều biểu cảm, chỉ thở dài. Cô ấy vừa đánh một trận kéo dài hơn ba giờ đồng hồ, và cô biết rằng điều gì đang chờ đợi phía trước: Coco Gauff ở vòng 16. Đó là một chiến thắng mang tính lịch sử, theo đúng nghĩa đen. Ở tuổi 18, Jovic trở thành tay vợt nữ trẻ nhất của Mỹ trong kỷ nguyên Mở rộng lọt vào vòng 16 tại ba Grand Slam khác nhau trong cùng một năm: tứ kết Australian Open, vòng ba Roland-Garros, vòng bốn Wimbledon và giờ là vòng bốn US Open. Giới truyền thông đã bắt đầu so sánh cô với Venus Williams, người cũng từng tạo ra cơn sốt tương tự vào năm 2026. Nhưng tôi không thể đồng tình với sự so sánh đó nếu thiếu dữ liệu. Tôi đã theo dõi quần vợt nữ hơn một thập kỷ, và tôi biết rằng những câu chuyện lịch sử kiểu này thường bỏ qua các con số chi tiết – những con số quyết định xem kỷ lục có thực sự bền vững hay không. Hãy nhìn vào bảng thành tích của Jovic trong năm nay. Cô đã tiến sâu ở cả ba mặt sân: sân cứng, sân đất nện và sân cỏ. Điều đó cho thấy sự linh hoạt, nhưng không nói lên cách cô đạt được điều đó. Trận đấu với Eala kéo dài hơn ba giờ, và tỷ số các set đều chênh lệch tối thiểu: 7-5, 3-6, 7-5. Kiểu trận đấu này thường phơi bày khả năng chịu đựng của một tay vợt ở cuối set, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi: tại sao một tay vợt được kỳ vọng sẽ thắng nhanh (vì đã thắng Eala ba lần trước đó) lại phải vất vả đến vậy? Ba lần đối đầu, ba chiến thắng trên sân cỏ và sân đất nện, nhưng trận nào cũng kéo dài. Liệu đó là do Eala thực sự là đối thủ khó chịu, hay do Jovic thiếu bản năng kết thúc trận đấu dứt khoát? Điều đáng chú ý là không một bài báo nào cung cấp số liệu giao bóng, tỷ lệ thắng điểm trả giao bóng, số lần bẻ giao bóng, hay số lỗi trực tiếp. Chúng ta chỉ có tỷ số và thời gian thi đấu. Điều này vi phạm nguyên tắc mà tôi luôn áp dụng: những con số không biết nói dối. Chỉ là ta phải đặt câu hỏi đúng. Nếu không có dữ liệu về giao bóng hai, làm sao biết liệu Jovic có đang gặp vấn đề khi giao bóng không? Trận đấu kéo dài hơn ba giờ có thể là do cả hai tay vợt giao bóng tốt và bẻ giao bóng ít, hoặc ngược lại, cả hai đều giao bóng kém và phụ thuộc vào các pha bóng bền. Không có thống kê, mọi phân tích chiến thuật chỉ là suy đoán. Tôi nhớ trong một lần theo dõi các trận đấu trẻ ở Sydney, tôi đã ngồi suốt hai ngày để xem lại băng ghi hình của một tay vợt 17 tuổi, và tôi phát hiện ra rằng cô ấy thắng điểm nhờ khả năng chạy chỗ, không phải nhờ sức mạnh giao bóng. Phải mất nhiều giờ quan sát mới thấy được điều đó. Có những thứ chỉ hiện ra khi ta chịu ngồi im lâu hơn một hiệp đấu. Với Jovic, tôi không có đủ băng ghi hình hay số liệu thống kê để khẳng định cô ấy là mẫu tay vợt nào. Tôi chỉ biết rằng cô ấy đã tạo ra lịch sử, nhưng lịch sử đó đang che giấu những khoảng trống lớn. Bối cảnh giải đấu cũng quan trọng. US Open là Grand Slam cuối cùng trong năm, đánh dấu sự chuyển đổi từ mùa sân cỏ sang sân cứng. Jovic đã thi đấu liên tục từ tháng Một: tứ kết Melbourne, vòng ba Paris, vòng bốn London. Với một tay vợt 18 tuổi, đây là một lịch trình dày đặc. Cơ thể cô có thể đã mệt mỏi. Trận đấu với Eala vừa rồi kéo dài hơn ba giờ, và đối thủ tiếp theo – Coco Gauff – không phải là một tay vợt trẻ mới nổi. Gauff đã vô địch US Open năm ngoái, và cô ấy biết cách khai thác thể lực của đối thủ trẻ. Nếu Jovic không hồi phục tốt trong vòng hai ngày, cô ấy có thể sẽ gục ngã trước áp lực từ sân đấu trung tâm và sức mạnh của nhà vô địch. Điều khiến tôi thận trọng là cách giới truyền thông đang thổi phồng câu chuyện của Jovic. Họ gọi cô là "người viết lại lịch sử" sau mỗi trận thắng trước các tay vợt ngoài tốp 30. Thực tế, Jovic chưa đánh bại một tay vợt nào trong tốp 10 tại Grand Slam năm nay. Cô ấy có hạt giống số 1? Không, cô ấy chỉ là tay vợt trẻ được đặc cách hoặc vượt qua vòng loại. Điều đó có nghĩa là con đường cô đi qua chưa thực sự khắc nghiệt. Trận thắng Eala, dù là trận đấu hay, vẫn chỉ là một trận thắng trước một tay vợt cùng lứa tuổi, không có thành tích đáng kể. Nếu Jovic thắng Gauff – một cựu vô địch Grand Slam, tay vợt đang đứng trong nhóm 10 người mạnh nhất thế giới – thì tôi sẽ bắt đầu tin vào những gì truyền thông viết. Còn bây giờ, tôi chỉ thấy một tài năng trẻ đang làm tốt công việc của mình, nhưng chưa đủ cơ sở để so sánh với Venus Williams hay bất kỳ huyền thoại nào. Tôi cũng chú ý đến một chi tiết bị bỏ qua trong các bài báo: Jovic và Eala là bạn thân. Họ lớn lên cùng nhau trong các giải trẻ, và điều đó có thể ảnh hưởng đến trận đấu. Khi hai người hiểu rõ lối chơi của nhau, trận đấu thường kéo dài và giàu cảm xúc hơn. Nhưng cảm xúc là thứ mà tôi không thể đo đếm được. Tôi chỉ có thể ghi lại rằng trong set thứ ba, Jovic đã bẻ giao bóng ở thời điểm quan trọng để giành chiến thắng 7-5. Cô ấy đã giữ vững tinh thần trong một trận đấu mà bất kỳ tay vợt trẻ nào cũng có thể sụp đổ. Điều đó thể hiện bản lĩnh, nhưng bản lĩnh chỉ là một phần của câu chuyện. Câu hỏi lớn nhất mà tôi đang đặt ra là: Jovic có thực sự là một tay vợt đa năng, hay cô ấy chỉ là một tay vợt khỏe về thể lực nhờ vào lịch trình phù hợp? Không có số liệu về điểm số thắng từ giao bóng, tỷ lệ thắng điểm ở lưới, hay khả năng di chuyển, tôi không thể trả lời. Tôi có thể nói rằng cô ấy có khả năng chịu đựng tốt dựa trên việc thi đấu ba set trong nhiều giờ, nhưng đó là suy đoán từ kết quả, không phải từ dữ liệu chi tiết. Trong một thế giới mà truyền thông thể thao thường chạy theo cảm xúc, tôi cố gắng giữ mình ở một vị trí khác. Người hâm mộ có quyền sống trong cảm xúc; tôi có nhiệm vụ sống trong dữ liệu. Khi dữ liệu thiếu, tôi có thể nói rằng tôi không biết. Và tôi không muốn giả vờ rằng tôi biết điều gì đó mà tôi không biết. Trận đấu với Gauff sẽ là một bài kiểm tra quan trọng. Gauff không chỉ là một nhà vô địch, cô ấy còn là một tay vợt có lối chơi rất khó chịu: giao bóng tốt, trả giao bóng sắc bén, và di chuyển tuyệt vời. Nếu Jovic muốn gây bất ngờ, cô ấy sẽ cần phải giao bóng thật tốt và tìm cách kết thúc các pha bóng sớm hơn. Trận đấu ba set với Eala cho thấy cô ấy có thể kiên nhẫn, nhưng kiên nhẫn với Gauff có thể dẫn đến thất bại, vì Gauff sẽ tận dụng mọi cơ hội để tăng tốc. Điều thú vị là Jovic đã thắng Gauff một lần ở giải trẻ khi cả hai còn 14 tuổi. Nhưng đó là quá khứ. Lịch sử gần đây không ủng hộ Jovic. Và nếu cô ấy thua nhanh chóng, liệu giới truyền thông có tụt hậu không? Tôi nghĩ là có. Nhưng tôi sẽ không viết về điều đó. Tôi sẽ viết về những gì tôi thấy: liệu Jovic có thể giữ được nhịp độ thi đấu của mình hay không, và liệu cô ấy có thể hiện được một bộ kỹ năng vượt trội nào đó hay là mọi thứ chỉ dựa vào sức bền. Tôi mong rằng cô ấy sẽ chứng minh tôi sai. Tôi mong rằng tôi sẽ được nhìn thấy những con số giao bóng, số lần bẻ giao bóng, và những pha bóng thông minh. Bởi vì kẻ giữ nhịp không tự làm nên bản nhạc, nhưng thiếu hắn mọi thứ sẽ lệch phách. Tôi ở đây để giữ nhịp, và tôi cần nhiều hơn là một kết quả. Tôi cần bằng chứng. Còn bây giờ, tôi sẽ chỉ nói một điều: Jovic đã viết nên một trang sử cho quần vợt Mỹ, nhưng trang sử đó vẫn còn bỏ ngỏ. Và câu hỏi liệu cô ấy có thể viết tiếp một chương mới vào tuần tới sẽ được trả lời không chỉ bằng trái tim, mà bằng những con số – những con số mà tôi hy vọng sẽ có được sau khi trận đấu với Gauff kết thúc. Chúng ta hãy chờ xem.